Tak, to prawda – Polska wypowiedziała wojnę Japonii 11 grudnia 1941 roku. Choć może to brzmieć jak historyczna ciekawostka, była to ważna i w pełni świadoma decyzja polityczna polskiego rządu na uchodźstwie. Odkryj, dlaczego Polska wypowiedziała wojnę Japonii i jakie były kulisy tej decyzji!
- Decyzję podjął Rząd RP na uchodźstwie w Londynie (gen. Sikorski)
- Był to akt solidarności z aliantami, głównie USA, po ataku na Pearl Harbor
- Polska Japonia wojna miała wymiar wyłącznie polityczny, bez żadnych walk
- Japonia (według anegdot) nieoficjalnie nie przyjęła tej deklaracji
- Stan wojny zakończył się formalnie dopiero w 1957 roku
Spis Treści
Dlaczego Polska wypowiedziała wojnę Japonii?
W mojej korporacyjnej pracy sojusze i lojalność to podstawa. W grudniu 1941 roku było podobnie, tylko stawka była o wiele wyższa. Główną przyczyną była lojalność sojusznicza. Kilka dni wcześniej, 7 grudnia, Japonia zaatakowała Pearl Harbor, wciągając do wojny Stany Zjednoczone. Niemal natychmiast wojnę Japonii wypowiedziała Wielka Brytania.
Rząd generała Władysława Sikorskiego w Londynie, jako lojalny aliant USA i Wielkiej Brytanii, nie mógł postąpić inaczej. Był to gest solidarności z mocarstwami, u boku których walczyliśmy o wolność Europy. Musieliśmy pokazać, że jesteśmy częścią globalnej koalicji walczącej przeciwko państwom Osi (Niemcom, Włochom i Japonii).
Czy Polska wypowiedziała wojnę Japonii jako jedyna?
Absolutnie nie. Byliśmy częścią szerszej reakcji świata. Tego samego dnia (11 grudnia 1941) lub w dniach bezpośrednio po ataku na Pearl Harbor, wojnę Japonii wypowiedziało wiele innych państw, w tym dominia brytyjskie (Kanada, Australia, Nowa Zelandia) oraz inne rządy emigracyjne, jak Holandia czy Wolna Francja. To było wspólne, polityczne stanowisko aliantów.
Jak Japonia zareagowała na polską deklarację?
I tu dochodzimy do najciekawszego! (To jest ten moment w historii, który uwielbiam, bo pokazuje, jak skomplikowane bywają relacje). Reakcja Japonii jest owiana legendą. Według historycznych anegdot, japoński premier Hideki Tojo miał stwierdzić, że Japonia nie przyjmuje tej deklaracji. Uzasadniał to tym, że rząd na uchodźstwie nie ma prawa podejmować takich decyzji w imieniu okupowanego kraju.
Co więcej, przed wojną polski i japoński wywiad (słynna „Dwójka”) blisko współpracowały przeciwko Związkowi Radzieckiemu. Japończycy podobno wciąż darzyli Polaków sympatią i uznali ten gest za wymuszony przez Anglików, a nie wynikający z realnej wrogości.
Polska Japonia wojna – kiedy nastał pokój?
Skoro Japonia „nie przyjęła” wojny, a Polska ją wypowiedziała, stan prawny był skomplikowany. (Trochę jak niedomknięty projekt w mojej pracy, który ciągnie się latami!). Po II wojnie światowej Japonia była okupowana, a Polska znalazła się w bloku wschodnim. Stan wojny między Polską (już jako PRL) a Japonią został formalnie zakończony dopiero w lutym 1957 roku. Wtedy to oba kraje wznowiły stosunki dyplomatyczne i podpisały „Układ o przywróceniu normalnych stosunków”, ostatecznie zamykając ten niezwykły rozdział.
Podsumowanie
Decyzja, że Polska wypowiedziała wojnę Japonii, była aktem politycznym i moralnym, potwierdzającym nasze miejsce w obozie aliantów. Choć Polska Japonia wojna nigdy nie wyszła poza dyplomatyczne noty (i całe szczęście!), pozostaje fascynującą ciekawostką. Pokazuje, jak globalny był to konflikt i że nawet w najtrudniejszych czasach lojalność i zasady miały ogromne znaczenie.
